Środki pochodzące z unijnego systemu opłat za emisje CO2 zasilają inwestycje, które wpływają na portfele polskich obywateli. Za pośrednictwem Funduszu Modernizacyjnego (FM), wypłacane są miliardowe dopłaty na ocieplanie domów, wymianę starych pieców oraz montaż nowoczesnej fotowoltaiki i pomp ciepła, dzięki którym gospodarstwa domowe obniżają rachunki. 20 maja 2026 roku z inicjatywy Polski odbyło się spotkanie przedstawicieli dziewięciu państw UE.

Rozmowy, których gospodarzami byli ministra Paulina Hennig-Kloska oraz wiceminister Krzysztof Bolesta, koncentrowały się na utrzymaniu i wzmocnieniu Funduszu Modernizacyjnego po 2030 roku.

• Fundusz Modernizacyjny to unijny mechanizm finansowany z opłat za emisję CO₂.
• Środki z tego programu wspierają m.in. rozwój OZE, poprawę efektywności energetycznej, modernizację sieci elektroenergetycznych i systemów ciepłowniczych.
• Fundusz Modernizacyjny wzmacnia odporność gospodarczą i modernizację energetyki w państwach o niższych dochodach, które zaczynały transformację z trudniejszej pozycji.
• Polska jest największym beneficjentem Funduszu Modernizacyjnego; od 2020 r. uzyskała akceptację dla 30 programów priorytetowych o łącznej wartości ok. 53,5 mld zł.
• 20 maja 2026 r. w Ministerstwie Klimatu i Środowiska odbyło się spotkanie poświęcone przyszłości Funduszu Modernizacyjnego.
• W rozmowach wzięli udział ministrowie i przedstawiciele dziewięciu państw UE: Polski, Rumunii, Słowacji, Litwy, Czech, Łotwy, Słowenii, Chorwacji i Estonii.
• Państwa te łączy status beneficjentów Funduszu Modernizacyjnego oraz doświadczenia w realizacji celów transformacji energetycznej dzięki środkom z funduszu.

Fundusz Modernizacyjny wniósł wielki wkład we wspieranie odnawialnych źródeł energii, poprawę efektywności energetycznej, modernizację systemów energetycznych i sektora ciepłowniczego. Od 2018 r. państwa członkowskie będące beneficjentami obniżyły intensywność emisji CO2 o 40–70%, osiągając wyniki lepsze niż średnia UE

– mówiła ministra klimatu i środowiska Paulina Hennig-Kloska podczas międzynarodowego spotkania nt. Funduszu Modernizacyjnego, które zostało zorganizowane w MKiŚ.

Przyszłość Funduszu Modernizacyjnego

W trakcie spotkania wiele uwagi poświęcono temu, jak Fundusz Modernizacyjny realnie wspiera rozwój odnawialnych źródeł energii, poprawę efektywności energetycznej i modernizację systemów ciepłowniczych.

Fundusz Modernizacyjny to narzędzie, które pozwala reagować na zmieniające się potrzeby gospodarki. Jeśli w danym momencie transformacja energetyczna wymaga dużych inwestycji na przykład w sektor magazynowania energii, możemy zaprojektować odpowiedni program dotacyjny kierowany właśnie do tego obszaru. Gdy pojawiają się nowe wyzwania, fundusz daje nam elastyczność, by tworzyć instrumenty odpowiadające na aktualne potrzeby

– mówił wiceminister Krzysztof Bolesta podczas spotkania.

Dotychczasowe 5 lat funkcjonowania Funduszu przyniosło akceptację dla 30 programów priorytetowych o łącznej wartości ok. 53,5 mld zł, co potwierdza strategiczne znaczenie tego instrumentu. Środki te przekładają się na konkretne wsparcie dla obywateli, m.in. poprzez program „Czyste Powietrze” (10 mld zł) oraz inicjatywę „Moje Ciepło”, które realnie poprawiają efektywność energetyczną polskich domów i przyspieszają modernizację sektora mieszkaniowego.

Naturalnym punktem rozmów stała się także przyszłość mechanizmu po 2030 roku, zwłaszcza w kontekście nadchodzącej rewizji dyrektywy EU ETS oraz nowych celów klimatycznych UE na lata 2040–2050. Uczestnicy podkreślali znaczenie wypracowania wspólnego stanowiska wobec Komisji Europejskiej, akcentując potrzebę utrzymania i wzmocnienia Funduszu jako narzędzia solidarnościowego, szczególnie ważnego dla państw stojących przed największymi wyzwaniami transformacyjnymi.

W dyskusjach pojawiły się również kwestie operacyjne, od usprawnień proceduralnych po możliwe zmiany konstrukcji tego mechanizmu, które pozwoliłyby lepiej odpowiadać na potrzeby beneficjentów. Polska jako największy odbiorca środków z Funduszu, jasno wskazuje na jego kluczową rolę w transformacji energetycznej.

Fundusz Modernizacyjny napędza zieloną transformację

Fundusz Modernizacyjny przynosi wielowymiarowe korzyści dla polskiej gospodarki i bezpieczeństwa energetycznego, wspierając jednocześnie przedsiębiorstwa, ciepłownictwo oraz rozwój biogazu i biometanu. Środki z Funduszu Modernizacyjnego umożliwiają firmom – zwłaszcza z branż energochłonnych – inwestycje w efektywność energetyczną i OZE, a sektor transportu zyskuje impuls do dekarbonizacji dzięki finansowaniu zakupu i leasingu bezemisyjnych ciężarówek oraz budowy infrastruktury ładowania.

Równolegle fundusz wzmacnia transformację ciepłownictwa poprzez rozwój odnawialnych źródeł ciepła i instalacji opartych na biogazie, co przekłada się na większą niezależność energetyczną i rozwój lokalnych społeczności. Kluczowym elementem jest także wsparcie dla magazynowania energii, które stabilizuje krajową sieć elektroenergetyczną i zapewnia operatorom niezbędne zaplecze technologiczne, czyniąc z Funduszu Modernizacyjnego jeden z najważniejszych filarów polskiej transformacji energetycznej.